Historia jednej mogiły

Dominik Makurat
Leontyna Florek zmarła kilka dni po wyzwoleniu.
Leontyna Florek zmarła kilka dni po wyzwoleniu. Archiwum rodzinne
Opowieść o Leontynie Florek, której mogiła znajduje się w lesie w Lubowidzu, jest niezwykle poruszająca.

Udało się jej uciec przed piekłem Wołynia, przeszła Marsz Śmierci. Zmarła kilka dni po wyzwoleniu podobozu, w którym przebywała.

Poznawanie nowych miejsc i historii związanych z regionem stało się poniekąd moją pasją. Kilka tygodni temu znajomy opowiedział mi o mogile w lesie w Lubowidzu. Dziwił go fakt, że na starym cmentarzu jest zachowany tylko jeden grób. Postanowiłem więc tam pojechać. Trafiłem na stary leśny cmentarz. Faktycznie, była tylko jedna mogiła, całkiem zadbana. Na metalowym krzyżu tabliczka Leontyna Florek, przeżyła lat 20, zmarła 18 marca 1945. Pierwsza myśl, jaka przychodzi człowiekowi do głowy, to pewnie Rosjanie zabili. Jak się jednak okazuje, żołnierze Armii Czerwonej nie mają z tą śmiercią nic wspólnego.

Leontyna Florek urodziła się w 1925 roku w Stachowie na Wołyniu. Była najmłodszym dzieckiem Jana i Marii Florków. Jedyna córka małżeństwa Florków miała 4 braci. Ojciec Jan, za czasów panowania cara był represjonowany za przynależność do Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS), partii która walczyła o niepodległość Polski.

Zdążyli uciec
W drugiej połowie lat 30. XX wieku na Kresach narastają antagonizmy polsko-
-ukraińskie. Rodzina Florków nie czuje się bezpieczna i opuszcza Wołyń, aby osiedlić się w Olkuszu. Jak się później okazuje, ich obawy nie były bezpodstawne. W 1943 roku Ukraińska Powstańcza Armia (UPA) spaliła Stachów i wymordowała wszystkich mieszkających we wsi Polaków.

Do 1939 roku Florkowie wiodą szczęśliwe życie. W chwili wybuchu wojny rodzina zostaje rozproszona. Najstarszy brat, Hieronim, przeszedł całą Europę, by wstąpić w szeregi Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich. Walczył później w Północnej Afryce (Tobruk) i we Włoszech (Monte Cassino). Dwóch synów państwa Florków trafia na roboty przymusowe do Niemiec. W Olkuszu z rodzicami pozostaje Lonia i brat Leopold.

Niemcy się zemścili
Leopold wstąpił do konspiracji. Pod koniec 1944 r. doszło do wsypy i w domu Florków pojawiło się Gestapo. Leopold zdążył uciec do lasu (gdzie później walczył w oddziale AK). Niemcy nie mogąc go aresztować, postanowili ukarać rodzinę. Leontyna wraz z matką i ojcem zostają aresztowani. Trafiają do obozów koncentracyjnych. Leontyna z matką do Stutthofu, ojciec do Gross-Rosen. Jest koniec grudnia 1944 roku. Niespełna miesiąc później rozpoczyna się ewakuacja obozu Stutthof, znana jako Marsz Śmierci. W trasę do Lęborka wyrusza około 11 tysięcy najbardziej silnych i zdrowych więźniów. Wśród nich są Leontyna i jej matka Maria.

Dwudziestoletnia Leontyna przemierza Pomorską ziemię w mrozie, brnąc w zaspach śnieżnych. Na plecach czuje oddech śmierci. Mimo wszystko jest silna, nie poddaje się. Równie silna jest matka Loni. Do niemieckiego obozu pracy w Łówczu docierają 9 lutego 1945 roku. Niestety, organizm Leontyny jest już mocno osłabiony. Na domiar złego w obozie panują tragiczne warunki. Leontyna zaraża się tyfusem. Miesiąc po dotarciu do obozu nadchodzi pomoc. Żołnierze Armii Czerwonej wyzwalają go. Leontyna z matką są wolne. Wydaje im się, że kolejny raz udało się im uciec przed śmiercią. Nagle przychodzi pogorszenie stanu zdrowia. Matka Leontyny udała się do pobliskiego miasta, Lęborka, aby zdobyć lekarstwa dla umierającej córki. Pomocy nie dostała. Opowieści rodzinne przytaczają fragment rozmowy.

- Pomóżcie, moje dziecko umiera - miała powiedzieć Maria Florek do radzieckiego żołnierza. W odpowiedzi usłyszała: - I co z tego? Nasi żołnierze też umierają.

Matka wróciła do córki bez leków. Ta zmarła 18 marca. Maria Florek nie chciała, żeby córka została pochowana w polu. Udało się załatwić pogrzeb na cmentarzu ewangelickim w pobliskim Lubowidzu. Świadkowie wspominali, że pogrzeb odbył się nocą. Jak się później okazuje, dzień po śmierci córki umiera ojciec. Losy matki pozostają nieznane.

Historia o Loni nigdy nie umrze
Każdego roku w dniu rocznicy śmierci przy grobie Leontyny Florek spotykają się lokalni pasjonaci historii. W ciągu roku grób odwiedzają także mieszkańcy okolicznych wsi i Lęborka. Mogiła zawsze jest wysprzątana.

I takim oto sposobem historia o Leontynie Florek nie umiera. Opowieść o dwudziestolatce porusza serce każdego. Niedługo przypada 68. rocznica śmierci Loni. W tym dniu na jej grobie z pewnością zapłonie kilkanaście zniczy.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3