Unikalny film z wejścia do Koszalina radzieckich żołnierzy w marcu 1945 roku

Piotr Polechoński / Głos KoszalińskiZaktualizowano 
Jeden z fragmentów filmu: rosyjscy żołnierze jadą najprawdopodobniej dzisiejszą ul. Zwycięstwa. Z tyłu płonące kamienice.<br>
Jeden z fragmentów filmu: rosyjscy żołnierze jadą najprawdopodobniej dzisiejszą ul. Zwycięstwa. Z tyłu płonące kamienice.
4 marca mija kolejna rocznica wkroczenia do Koszalina wojsk radzieckich. Niewielu mieszkańców wie, że istnieje archiwalny film nakręcony przez Rosjan, który pokazuje Koszalin w pierwszych dniach marca 1945 roku.

Film nosi tytuł "W Pomeranii" i trwa kilkadziesiąt sekund. Odnalazł go Lech Fabiańczyk, koszaliński dokumentalista. Kilka lat temu wmontował go do swojego filmu o historii miasta, przygotowanego na zlecenie koszalińskiego Urzędu Miejskiego ("Moje kochane miasto Koszalin").

Na rosyjskim filmie widać płonący Koszalin, pędzące ciężarówki z żołnierzami, czołgi i panoramę miasta, nakręconą z wieży katedry. Ten ostatni fragment robi największe wrażenie, bo widać na nim, w jak dużym stopniu centrum miasta zostało zniszczone.

- Ten unikalny film udało mi się zdobyć dzięki pomocy Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie. Tam go znalazłem i tam też się dowiedziałem, że muszę jeszcze skontaktować się z rosyjską wytwórnią filmową "Krasnogorsk" - opowiada Fabiańczyk. - Rosjanie bez problemu zgodzili się na jego wykorzystanie w moim filmie, podobnie jak warszawska WFDiF. I tak film "W Pomeranii" trafił do Koszalina - dodaje.

Panorama centrum

Nie jest do końca pewne, czy film powstał w dniu wkroczenia żołnierzy do miasta, czyli 4 marca 1945 roku, czy też jest to inscenizacja zrobiona kilka dni później, na potrzeby propagandy.

- Jeżeli wojskowi dokumentaliści nie zdążyli nakręcić czegoś "na żywo", to potem często inscenizowano moment wkroczenia wojska do kolejnych miast, nierzadko specjalnie niszcząc ich fragmenty lub je podpalając. Mogło tak być w przypadku Koszalina, ale stuprocentowej pewności nie mamy - dodaje Lech Fabiańczyk. Pewne jest natomiast jedno.

- To, że 5 marca 1945 roku zdobycie Koszalina uczczono salwą armatnią z 224 dział i to w samej Moskwie - podkreśla dokumentalista.

Z kadrów filmu zmontowaliśmy panoramę centrum Koszalina. Ten fragment filmu nakręcono z wieży katedry. Na kadrze widać dzisiejszy Rynek Staromiejski i okalające go zburzone i wypalone kamienice.

W tle dobrze widoczny jest fragment zamku książąt pomorskich przy obecnej ul. Mickiewicza (budynek dziś należy do Urzędu Miejskiego) oraz sąsiadujący z nim średniowieczny kościół, w którym dziś jest cerkiew prawosławna. Na samym środku placu można dostrzec resztki cokołu pomnika Fryderyka Wilhelma, króla pruskiego. Pomnik zaginął tuż przed wkroczeniem Rosjan i do tej pory nie został odnaleziony.

Zdobyty czy wyzwolony?

Za czasów PRL 4 marca był oficjalnie obchodzony jako data wyzwolenia Koszalina (po ciężkich walkach) i powrotu miasta do polskiej macierzy. Dopiero po 1989 roku pojawiły się krytyczne głosy historyków, kwestionujących takie postrzeganie tamtych dni. Według nich żadnych zaciętych walk o Koszalin nie było, a miasto zostało nie tyle wyzwolone, co zdobyte.

Doktor historii, podpułkownik Wojciech Grobelski, wykładowca w koszalińskim Centralnym Ośrodku Szkolenia Straży Granicznej twierdzi, że próba obrony miasta przez Niemców co prawda była, ale krótkotrwała i chaotyczna. Wcześniej Rosjanie przeprowadzili profilaktyczny ostrzał artyleryjski.

W jego trakcie zniszczony został dworzec kolejowy, koszary przy dzisiejszej ul. 4 Marca, oraz Rynek Staromiejski.

Historycy dysponują też relacjami osób, które opowiadają, że widziały, jak żołnierze rosyjscy dokończyli niszczenia kamienic wokół Rynku podczas pijackiej libacji.

Źródło:
Koszalin, marzec 1945. Prezentujemy unikalny film z wejścia do miasta radzieckich żołnierzy

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 14

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
S
Stefan
W dniu 04.03.2009 o 22:50, zorro napisał:

Nawet gdyby swołocz nie tknęła naszego miasta to i tak miasto wyglądało by podobnie jak dzisiaj, albo jeszcze gorzej bo niby skąd wzięli by pieniądze na remonty skoro na to co zostało brakuje ?


Z "Głosu Pomorza", kolego. Tam pracują same ideały z Tobą na czele, to wiedzą skąd wziąć kasiorę. Chociaż... z drugiej strony... Niemieckim dziennikarzom nie dorastacie do pięt!
G
Gość
W dniu 04.03.2009 o 23:31, bobek napisał:

Ech, szkoda, że Krasnoarmiejcy ni spalili tego koszalińskiego dziadostwa do cna. Teraz nie byłoby problemów z napinaczami z koszalina, którzy noszą nosy wysoko i drwią z naszego pięknego Słupska, ale dobrze, że im choć tyle spalili, dzięki temu koszalin to jedne z brzydszych mieścin w polsce. Dziękujemy wam sołdaty - Słupszczanie.ha ha ha ha ha ha ha ha ha ha haps. może znajdzie się też film z "wyzwolenia" Słupska???



Prawdziwy z ciebie BOBEK!(kozi)
G
Gość
W dniu 04.03.2009 o 22:50, zorro napisał:

Nawet gdyby swołocz nie tknęła naszego miasta to i tak miasto wyglądało by podobnie jak dzisiaj, albo jeszcze gorzej bo niby skąd wzięli by pieniądze na remonty skoro na to co zostało brakuje ?



Zorro, przejrzyj jeszcze raz swoje posty, z nich wyłazi i razi twoja głupota.
O
Obywatel
W dniu 07.03.2009 o 08:49, gość napisał:

Nie macie się czym chwalić w tym Słupsku. To, że same mury i ulice miasta zyskały to żadna wasza zasłga, a ostatnich dwu prezydentów i ich najbliższej ekipy. Takich paskudnych ludzi jak w Słupsku nie ma w Koszalinie ani w niemal reszcie Polski. Na palcach policzyć tych innych. Jak wybudują obwodnicę i odejdzie Kobyliński to spsiejecie. Wstyd się już przyznać, że się mieszka w Słupsku.


Brawo kolego - dorównałeś poziomem do idioty z wpisu nr 5.
M
Mati.W
W dniu 07.03.2009 o 08:49, gość napisał:

Nie macie się czym chwalić w tym Słupsku. To, że same mury i ulice miasta zyskały to żadna wasza zasłga, a ostatnich dwu prezydentów i ich najbliższej ekipy. Takich paskudnych ludzi jak w Słupsku nie ma w Koszalinie ani w niemal reszcie Polski. Na palcach policzyć tych innych. Jak wybudują obwodnicę i odejdzie Kobyliński to spsiejecie. Wstyd się już przyznać, że się mieszka w Słupsku.


...paskudnych ludzi jak w slupsku..-nie rozumiem o co ci chodzi, czy o wygląd zewnetrzny ???
g
gość

Nie macie się czym chwalić w tym Słupsku. To, że same mury i ulice miasta zyskały to żadna wasza zasłga, a ostatnich dwu prezydentów i ich najbliższej ekipy. Takich paskudnych ludzi jak w Słupsku nie ma w Koszalinie ani w niemal reszcie Polski. Na palcach policzyć tych innych. Jak wybudują obwodnicę i odejdzie Kobyliński to spsiejecie. Wstyd się już przyznać, że się mieszka w Słupsku.

O
Obywatel
W dniu 04.03.2009 o 23:31, bobek napisał:

Ech, szkoda, że Krasnoarmiejcy ni spalili tego koszalińskiego dziadostwa do cna. Teraz nie byłoby problemów z napinaczami z koszalina, którzy noszą nosy wysoko i drwią z naszego pięknego Słupska, ale dobrze, że im choć tyle spalili, dzięki temu koszalin to jedne z brzydszych mieścin w polsce. Dziękujemy wam sołdaty - Słupszczanie.ha ha ha ha ha ha ha ha ha ha haps. może znajdzie się też film z "wyzwolenia" Słupska???


Brak słów
~Paweł~

bobek, jakże trafna ksywa...

Jestem z Koszalina i nie słyszałem żeby ktoś z wysoką noszonym nosem drwił ze Słupska, dość ładnego miasta, za to czytam taki o Koszalinie ze Słupska.

Dziękujemy wam sołdaty - Słupszczanie.
W zamian może ulicę Armii Czerwonej?

b
bobek

Ech, szkoda, że Krasnoarmiejcy ni spalili tego koszalińskiego dziadostwa do cna. Teraz nie byłoby problemów z napinaczami z koszalina, którzy noszą nosy wysoko i drwią z naszego pięknego Słupska, ale dobrze, że im choć tyle spalili, dzięki temu koszalin to jedne z brzydszych mieścin w polsce.
Dziękujemy wam sołdaty - Słupszczanie.

ha ha ha ha ha ha ha ha ha ha ha

ps. może znajdzie się też film z "wyzwolenia" Słupska???

z
zorro
W dniu 04.03.2009 o 19:03, Obywatel napisał:

O ile byłyby to ładniejsze miasta gdyby nie ta zapijaczona, barbarzyńska swołocz



Nawet gdyby swołocz nie tknęła naszego miasta to i tak miasto wyglądało by podobnie jak dzisiaj, albo jeszcze gorzej bo niby skąd wzięli by pieniądze na remonty skoro na to co zostało brakuje ?
O
Obywatel

O ile byłyby to ładniejsze miasta gdyby nie ta zapijaczona, barbarzyńska swołocz

z
zorro
W dniu 04.03.2009 o 15:20, dr Zdzisław Stankiewicz napisał:

Zabierałem głos publicznie w sprawie owego wyzwolenia wielokrotnie. Co roku się to powtarza. Nie było tu żadnego wyzwolenia. Zarówno Koszalin jak i Słupsk jak inne miasta Pomorza po prostu zdobyto w wyniku działań wojennych. Termin wyzwolenie pojawił sie jako hasło propagandowo- polityczne tamtuych czasów, podobnie jak inne ówczesne propagandowe terminy. Żyje do dziś, nie wiadomo, po co ciągle wyciągany z propagandowej rupieciarni.



Nawet wątpię czy "zdobyto" Słupska nikt nie bronił
d
dr Zdzisław Stankiewicz

Zabierałem głos publicznie w sprawie owego wyzwolenia wielokrotnie. Co roku się to powtarza. Nie było tu żadnego wyzwolenia. Zarówno Koszalin jak i Słupsk jak inne miasta Pomorza po prostu zdobyto w wyniku działań wojennych. Termin wyzwolenie pojawił sie jako hasło propagandowo- polityczne tamtuych czasów, podobnie jak inne ówczesne propagandowe terminy. Żyje do dziś, nie wiadomo, po co ciągle wyciągany z propagandowej rupieciarni.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3