Konteksty na maturze ustnej i pisemnej 2023. Czym są konteksty i jak je zastosować w wypracowaniu oraz w wypowiedzi?

Barbara Wesoła
Barbara Wesoła
Matura z języka polskiego w 2023 roku na nowych zasadach. Kontekst na maturze ustnej i pisemnej. Czym jest i jak go dobrze zastosować?
Matura z języka polskiego w 2023 roku na nowych zasadach. Kontekst na maturze ustnej i pisemnej. Czym jest i jak go dobrze zastosować? Przemyslaw Swiderski
Udostępnij:
Matura 2023 z język polskiego będzie obfitowała w nowości. Jedną z nich na maturze 2023 będzie zastąpienie tekstów kultury kontekstami. Jest to element obowiązkowy matury ustnej i pisemnej z języka polskiego, który budzi wśród zdających wątpliwości. Czym są konteksty? Wyjaśniamy.

Kontekst na maturze 2023 – nowość na egzaminie pisemnym i ustnym

Konteksty zastąpią to, co do tej pory rozumieliśmy jako teksty kultury. Będą potrzebne maturzystom przy pisaniu wypracowania, a także podczas matury ustnej. Wypracowanie maturalne jest na maturze stałym elementem. To zadanie zamykające arkusz egzaminacyjny. Wszyscy, którzy będą zdawać maturę w formule 2023, czyli na nowych zasadach. w wypracowaniu będą musieli odnieść się do:

  • minimum 2 utworów literackich (w tym do jednej lektury obowiązkowej),
  • minimum 2 kontekstów.

Na maturze ustnej wymagane jest odniesienie się do przynajmniej jednego kontekstu.

Co ważne, wymagania egzaminacyjne pozwalają na wykorzystanie więcej niż jednego kontekstu z tej samej dziedziny. Ocena nie zostanie więc obniżona jeśli użyjemy 2, lub 3 kontekstów politycznych, muzycznych czy historycznych.

O ile odwołanie się na maturze do utworów literackich, szczególnie lektur, nie powoduje wątpliwości, to konteksty już tak. W rzeczywistości jest to inna nazwa na bardzo szeroko pojęte teksty kultury. Najważniejsze to, aby zastosowanie kontekstów na maturze w pracy pisemnej funkcjonalnie przekładało się na lepsze zrozumienie pracy bądź wypowiedzi. Musi dotyczyć tematu, a także rozwijać go, wspierać i spajać argumentację.

Konteksty na maturze z języka polskiego. Jak je zastosować?

Według informatora opublikowanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną kontekst może być odniesieniem do:

  • innego utworu literackiego niż wskazany w poleceniu (np. lektura spoza kanonu lektur),
  • historii literatury (aby pokazać znajomość epok np. „Lalka” - pozytywizm),
  • teorii literatury (np. na potwierdzenie znajomości gatunków literackich np. ballada, powieść),
  • charakteru epoki (pozwala poprzeć wiedzę dotyczącą trendów w danej epoce np. realizm w epoce pozytywizmu),
  • biografii autora (odniesienie do ważnych wydarzeń w życiu autora, które przekładały się na twórczość np. śmierć córki Kochanowskiego),
  • filmu, spektaklu teatralnego (filmy, seriale, spektakle, dzieła kinowe, adaptacje teatralne),
  • utworu muzycznego, dzieła plastycznego (np. pieśni ludowe, obrazy),
  • mitologii (ważna jest znajomość mitów),
  • Biblii (szczególnie przypowieści),
  • religii (prace teologiczne, teksty związane z religioznawstwem),
  • historii (przytaczanie ważnych wydarzeń osadzonych w tekstach i dziełach kultury),
  • filozofii (rozprawki filozoficzne),
  • kwestii politycznych i społecznych.

Ważne, aby pamiętać, że wybrany kontekst nie może powielać tego, który jest już wykorzystany w poleceniu. Na przykład, jeśli polecenie brzmi: „Omów motyw marności światła na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Koheleta. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”, to wybrany kontekst nie może dotyczyć wspomnianej Księgi Koheleta.

CKE przypomina, że brak wiedzy dotyczącej kontekstu wybranego przez zdającego, np. błędne przywołanie pojęć lub faktów historycznych to błąd rzeczowy wpływający na obniżenie wyniku. Oznacza to, że nie wystarczy przytoczyć tytułu utworu, w którym pojawia się poruszany motyw, ale też przekonać egzaminatora do słuszności swojej argumentacji. Wypowiedź (czy też praca pisemna) z wykorzystaniem kontekstu powinna być narzędziem podkreślającym erudycję zdającego.

Szerokie zakres dziedzin tekstu kultury i tekstów literackich pozwala na sięganie do dzieł teatralnych, tekstów piosenek czy nawet podcastów.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

miejsce #1

Lenovo

Lenovo Ideapad 3-15ACH Gaming 15,6"/Ryzen5/8GB/512GB/NoOS (82K200QNPB)

4 199,00 zł2 999,00 zł-29%
miejsce #2

ASUS

Asus E510 15,6"/N4020/4GB/128GB/Win11 (E510MA-BR580WS)

1 669,00 zł1 299,00 zł-22%
miejsce #3

Lenovo

Lenovo V14 14,1"/i3/8GB/256GB/NoOS (82C401BSPB)

2 265,00 zł1 839,00 zł-19%
miejsce #4

HP

Hp 17-CN0053CL 17,3"/i5/12GB/1TB+512GB/Win10 (316H8UA)

3 275,00 zł2 699,00 zł-18%
miejsce #5

Apple

Apple MacBook Air 13 13,3"/M1/16GB/256GB/macOS (Z12A0006E)

6 999,00 zł5 999,00 zł-14%
Materiały promocyjne partnera

Poznaj świat finansów z Centrum Pieniądza NBP

Materiał oryginalny: Konteksty na maturze ustnej i pisemnej 2023. Czym są konteksty i jak je zastosować w wypracowaniu oraz w wypowiedzi? - Strefa Edukacji

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Głos Pomorza
Dodaj ogłoszenie